Ziraat Türkiye Kupası 5. turunda tribünlerde ortaya çıkan tablo; kulüp
borçları, transfer yasakları, kötü zemin, topun oyunda kalma süresi gibi
sorunları çözmesi gereken Türk futbolunun problemlere karşı takındığı
sessiz tavrın yansıması oldu.
Kupada 5. turun ilk karşılaşması, VavaCars Fatih Karagümrük ile
Kırklarelispor arasında oynandı. Maç sırasında boş kalan Atatürk
Olimpiyat Stadı ise mücadele boyunca antrenör ve futbolcu sesleriyle
yankılandı.
Görevli sayısının taraftardan fazla olduğu karşılaşma, ülkedeki
"parçalı bulutlu" futbol iklimini gözler önüne sererek 'Türk futbolunda
sorunlar neden bitmiyor?' sorusunu akıllara getirdi.
- 80 bin kişilik statta 80 taraftar dahi yoktu
"Güzel oyun"un ana unsurları futbolcu ve taraftarların sayısı, VavaCars
Fatih Karagümrük-Kırklarelispor karşılaşmasındaki görevli sayısına
yetişemedi.
Maç kadrolarındaki 40 futbolcu ile tribünlerdeki 20'ye yakın taraftar
sayısı, yüzlerce polis ile diğer stat görevlilerinin sayısının çok
altında kaldı.
Kupadaki diğer karşılaşmalarda da tribünlerdeki büyük boşluklar ve benzer tablo göze çarptı.
- 20 takımın 14'ü 10 bin ortalamaya ulaşamadı
Bu sezon Süper Lig'de 20 takımın 14'ü, maç başına 10 bin seyirci ortalamasına ulaşamadı.
Alanyaspor, Antalyaspor, Başakşehir, Çaykur Rizespor, Gaziantep FK,
Hatayspor, İstanbulspor, Fatih Karagümrük, Kasımpaşa, Kayserispor,
Konyaspor, MKE Ankaragücü, Pendikspor ve Sivasspor, 10 bin ortalamaya
çıkamayan takımlar oldu.
- Listenin son 6 sırasındaki 5 kulüp İstanbul'dan
İstanbul temsilcileri, Süper Lig'de en az seyirci ortalamasına sahip kulüpler olarak dikkati çekti.
Listenin son 6 basamağında İstanbulspor, Alanyaspor, Kasımpaşa, Başakşehir, Pendikspor ve Fatih Karagümrük yer aldı.
Süper Lig'de 20. hafta sonunda kulüplerin seyirci ortalamaları şu şekilde:
|
|
Kulüp |
Seyirci ortalaması |
|
1 |
Galatasaray |
42,185 |
|
2 |
Fenerbahçe |
39,004 |
|
3 |
Beşiktaş |
25,307 |
|
4 |
Trabzonspor |
20,731 |
|
5 |
Samsunspor |
15,134 |
|
6 |
Adana Demirspor |
13,046 |
|
7 |
Gaziantep FK |
9,768 |
|
8 |
Antalyaspor |
9,107 |
|
9 |
Kayserispor |
8,169 |
|
10 |
MKE Ankaragücü |
7,437 |
|
11 |
Konyaspor |
7,340 |
|
12 |
Hatayspor |
7,150 |
|
13 |
Çaykur Rizespor |
5,076 |
|
14 |
Sivasspor |
3,716 |
|
15 |
İstanbulspor |
3,027 |
|
16 |
Alanyaspor |
2,942 |
|
17 |
Kasımpaşa |
2,568 |
|
18 |
Başakşehir |
2,245 |
|
19 |
Pendikspor |
1,071 |
|
20 |
Fatih Karagümrük |
815 |
- Avrupa'da 96 takımdan 2'si 10 bin seyirci ortalamasının altında
Transfermarkt'ın verilerine göre bu sezon Avrupa'nın 5 büyük ligindeki
96 takımdan sadece 2'si, 10 bin seyirci ortalamasının altında kaldı.
Bundesliga'da 15 bin, Premier Lig, Serie A ve La Liga'da maç başına 10
bin seyirci ortalamasının altında kulüp bulunmuyor. Ligue 1'de ise
sadece iki kulüp (Monaco ve Clermont) 10 bin seyirci ortalamasına
ulaşamadı.
İngiltere'nin ikinci ligi Championship'te de 10 bin seyirci
ortalamasının altında kulüp yer almıyor. Bundesliga 2'de ise sadece stat
kapasiteleri sırasıyla 15 ve 10 bin olan Wiesbaden ile Elversberg bu
ortalamayı geçemedi.
- Son 5 sezon seyirci ortalamaları
Transfermarkt'ın verilerine göre Süper Lig'de 2018-19, 2019-20,
2021-22, 2022-23 ve 2023-24 olmak üzere seyircili oynanan son 5 sezon
hesaba katıldığında, bu yıl ligdeki 20 takımdan 12'si, maçlarını 10 bin
seyirci ortalamasının altında oynadı.
Söz konusu periyotta Galatasaray, 35 bin 984 seyirci ortalamasıyla
zirvede yer aldı, Fatih Karagümrük ise 923 ortalamayla son basamakta
kaldı.
Ligde son 5 sezonun seyirci ortalamaları şöyle:
|
|
Kulüp |
Seyirci ortalaması |
|
1 |
Galatasaray |
35,984 |
|
2 |
Fenerbahçe |
35,197 |
|
3 |
Beşiktaş |
26,939 |
|
4 |
Trabzonspor |
25,363 |
|
5 |
Samsunspor |
15,134 (1 sezon) |
|
6 |
Adana Demirspor |
14,496 (3 sezon) |
|
7 |
Konyaspor |
11,822 |
|
8 |
MKE Ankaragücü |
10,068 (4 sezon) |
|
9 |
Antalyaspor |
9,455 |
|
10 |
Kayserispor |
7,995 |
|
11 |
Gaziantep FK |
6,562 (4 sezon) |
|
12 |
Hatayspor |
6,511 (3 sezon) |
|
13 |
Sivasspor |
6,303 |
|
14 |
Çaykur Rizespor |
5,690 (4 sezon) |
|
15 |
Alanyaspor |
3,748 |
|
16 |
İstanbulspor |
2,751 (2 sezon) |
|
17 |
Başakşehir |
2,561 |
|
18 |
Kasımpaşa |
2,379 |
|
19 |
Pendikspor |
1,071 |
|
20 |
Fatih Karagümrük |
923 (3 sezon) |
* NOT: Pandemi nedeniyle seyircisiz oynanan 2020-2021
sezonu ve takımların Süper Lig'de mücadele etmediği sezonlar
ortalamalara dahil edilmemiştir. Pandemi sebebiyle bir kısmı seyircisiz
oynanan 2019-2020 sezonu ise ortalamalara eklenmiştir.
- Şampiyonluk iddiası seyirciyi tribüne çekiyor
Türkiye'de kulüpler, şampiyonluğa oynadıkları sezonlarda tribünlerini doldurmakta zorlanmıyor.
Süper Lig'de şampiyonluk yarışındaki Fenerbahçe ve Galatasaray'ın bu
sezon tribünlerini doldurduğu görülüyor. Bu sezon sarı-kırmızılılar 42
bin 185 ve sarı-lacivertliler 39 bin 4 seyirci ortalamasıyla maçlara
çıktı.
Buna karşın "dört büyükler"in diğer iki halkası Beşiktaş 25 bin 307 ve
Trabzonspor 20 bin 731 seyirci ortalamasıyla bu sezonki maçlarını
oynadı.
Trabzonspor'un şampiyon olduğu 2021-2022 sezonunda Beşiktaş, Fenerbahçe
ve Galatasaray'ın seyirci ortalamaları düştü. Söz konusu sezonda
Beşiktaş 18 bin 506, Fenerbahçe 24 bin 722 ve Galatasaray 21 bin 425
ortalamayla maçlarda mücadele etti.
- Türk futbolundaki kısır döngü
Türk futbolu; yabancı sayısı kuralı, hakem kararları ve play-off
tartışmaları ekseninde girdiği kısır döngüden yıllardır kurtulamadı.
Belli periyotlarla ortaya çıkan söz konusu üç konu başlığı, Türk
futbolunda konuşulması gereken ana maddeleri de gölgelemeye devam
ediyor.
Altyapı yetersizliği, kötü zeminler ve futbol kalitesi üzerine
yoğunlaşması gereken Türk futbolu; yabancı sayısı, hakem kararları ve
play-off tartışmaları gibi maddeler üzerine oluşan kısır döngü nedeniyle
kaostan çıkamadı.
- Kaotik ortam zirve yaptı
Topun oyunda kalma sürelerine bakıldığında neredeyse tek yarı üzerinden
oynanan maçlar ve ortaya çıkan futbol, taraftarları statlardan hatta
televizyon karşısından dahi uzaklaştırdı.
Maçların ardından sahadaki oyundan ziyade hakem kararları ve yönetici açıklamalarının gündeme geldiği bir futbol ortamı oluştu.
Gelinen son noktada hakem Halil Umut Meler'in eski MKE Ankaragücü
Başkanı Faruk Koca tarafından saha ortasında yumruklanmasıyla Türk
futbolundaki kaotik ortam zirve yaptı.
- 98 dakikalık derbi 110 kez durdu
Taraftarlar, günlerce belki de aylarca beklediği 24 Aralık 2023'teki
Fenerbahçe-Galatasaray derbisi için stada gittiğinde futbol yerine başka
bir oyun izlemek zorunda kaldı.
Futbolun meyvesi ve taraftarların statlara geliş sebebi golün olmadığı
maçta 45 faul, 55 taç, 8 korner, 2 ofsayt izlendi. Bir başka deyişle
uzatmalarla 98 dakika süren karşılaşma, 110 kez durdu.
Süper Kupa maçı ise Suudi Arabistan'da yaşanan kriz nedeniyle
oynanamadı. Neticede 5 günde iki derbi izlemeyi bekleyen futbolseverler,
bir derbiyle yetinirken sahada gol ve hatta futbol dahi izleyemedi.
- Süper Lig'den 7 takıma transfer yasağı
FIFA, borçlarla boğuşan Süper Lig kulüplerinin 7'sine transfer yasağı getirdi.
Şeffaflığı teşvik etme çabaları doğrultusunda, tescil yasağına tabi
kulüpleri listeleyen dijital bir uygulama başlatıldığını duyuran FIFA;
Yukatel Adana Demirspor, Bitexen Antalyaspor, Corendon Alanyaspor,
Atakaş Hatayspor, MKE Ankaragücü, Mondihome Kayserispor'a 3'er, Yılport
Samsunspor'a ise 2 dönem transfer yasağı uyguladı.
Transfer yasağı getirilen diğer takımlar ise Adanaspor, Akhisarspor,
ALG Spor, Altay, Bursaspor, Denizlispor, Elazığspor, Erzurumspor,
Giresunspor, Kardemir Karabükspor, Kayseri Erciyesspor, Manisaspor,
Mersin Talimyurdu Spor Kulübü, Tuzlaspor, Ümraniyespor, Yeni Malatyaspor
oldu.
- "Dört büyükler"in toplam borcu 29,3 milyar lira
Kulüplerin, Kamuyu Aydınlatma Platformuna (KAP) gönderdiği finansal
durum raporlarına göre 30 Kasım 2023 itibarıyla Türk futbolunun "dört
büyükler"i Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor'un borsaya
açık şirketlerinde toplam borç, 29,3 milyar liraya ulaştı.
|
(30.11.2023)
|
Borç (milyar lira)
|
|
Beşiktaş
|
7,30
|
|
Fenerbahçe
|
8,43
|
|
Galatasaray
|
8,85
|
|
Trabzonspor
|
4,79
|
- Süper Lig yayın geliri çok geride kaldı
Süper Lig, UEFA puanı sıralamasında Türkiye'nin 9. basamakta bulunduğu
Avrupa'nın ilk 10 ülkesinde bu sezonki ulusal televizyon yayın
gelirlerinin çok gerisinde kaldı.
Güncel kurla Türkiye'de 67 milyon avroluk anlaşmaya karşın listenin
zirvesindeki İngiltere Premier Lig, 1,6 milyar sterlinlik yayın gelirine
sahip. Premier Lig'de 2025-2026 sezonundan itibaren 4 yıllık dönemi
kapsayan 6,7 milyar sterlinlik yeni bir anlaşma da imzalandı.
Ülke puanı sıralamasına göre söz konusu ülkelerde yayın anlaşmalarının bu sezonki değeri şöyle:
|
|
Lig |
Yıllık TV yayın geliri (avro) |
|
1 |
İngiltere |
1,9 milyar |
|
2 |
İspanya |
990 milyon |
|
3 |
İtalya |
927 milyon |
|
4 |
Almanya |
1,08 milyar |
|
5 |
Fransa |
582 milyon |
|
6 |
Hollanda |
76,5 milyon |
|
7 |
Portekiz |
192 milyon |
|
8 |
Belçika |
103 milyon |
|
9 |
Türkiye |
67 milyon |
|
10 |
İskoçya |
29 milyon |
