Türk futbolunun dört büyükleri olarak nitelenen Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor son 10 yılda toplamda 1 milyar 609 milyon euro zarar etti.
Kulüp şirketlerince Kamuyu Aydınlatma Platformuna (KAP) gönderilen finansal durum ve bağımsız denetçi raporlarından derlediği bilgilere göre dört kulüp de (şirketler) kazandığından yüzde 32 daha fazla harcama yaptı.
Dört büyük kulübün futbol şubeleri, Beşiktaş Futbol Yatırımları Sanayi ve Ticaret AŞ, Fenerbahçe Futbol AŞ, Galatasaray Sportif Sınai ve Ticari Yatırımlar AŞ ve Trabzonspor Sportif Yatırım ve Futbol İşletmeciliği Ticaret AŞ adıyla borsada işlem görüyor.
Söz konusu şirketlerin geliri 5 milyar 99 milyon avroya ulaşsa da gider kalemindeki toplam tutar 6 milyar 708 milyon avro oldu.
DÖRT BÜYÜKLERDE SON 10 SEZON (milyon €) |
Kulüp | Gelir | Gider | Kar (+) / Zarar (-) |
Fenerbahçe | 1.561 | 2.062 | -501 |
Beşiktaş | 1.230 | 1.627 | -397 |
Galatasaray | 1.576 | 1.967 | -391 |
Trabzonspor | 732 | 1.052 | -320 |
Toplam | 5.099 | 6.708 | -1.609 |
En fazla zarar 501,2 milyon avroyla Fenerbahçe'de
Fenerbahçe sadece 1 sezon kâr elde etti ve 2023-24 sezonunda giderlerinden 17,4 milyon avro daha fazla gelire ulaştı.
Diğer
9 sezonda zarara engel olamayan sarı-lacivertli kulüp, toplam 1 milyar
561 milyon avroluk gelir elde ederken kasasından 2 milyar 62 milyon avro
çıktı.
Fenerbahçe'nin 501 milyon avro zarar ettiği son 10 sezonun gelir-gider tablosu şöyle:
FENERBAHÇE GELİR-GİDER TABLOSU (milyon €) |
Sezon | Gelir | Gider | Kar (+) / Zarar (-) |
2015-16 | 181,3 | 221,5 | -40,2 |
2016-17 | 131,2 | 186,6 | -55,4 |
2017-18 | 130,3 | 221,1 | -90,8 |
2018-19 | 152,8 | 241,0 | -88,2 |
2019-20 | 93,4 | 157,0 | -63,6 |
2020-21 | 94,8 | 145,1 | -50,3 |
2021-22 | 83,3 | 130,0 | -46,7 |
2022-23 | 120,5 | 150,0 | -29,5 |
2023-24 | 297,3 | 279,9 | 17,4 |
2024-25 | 276,0 | 329,9 | -53,9 |
Toplam | 1.560,9 | 2.062,1 | -501,2 |
*
Bilançolarda Türk lirası olarak yer alan veriler, her sezonun 31 Mayıs
tarihindeki döviz kuru karşılığıyla tabloya işlenmiştir.
Beşiktaş’taki zarar 397 milyon avro
Beşiktaş, Fenerbahçe'den sonra en fazla zarar eden kulüp konumunda bulunuyor.
Geride kalan 10 sezonun hiçbirinde denk bütçeyi tutturamayan siyah-beyazlı kulüp 397 milyon avro zarara uğradı.
Beşiktaş'ın 1 milyar 230 milyon avroluk gelir ve 1 milyar 627 milyon avroluk gider tablosunun sezonlara göre dağılımı şöyle:
BEŞİKTAŞ GELİR-GİDER TABLOSU (milyon €) |
Sezon | Gelir | Gider | Kar (+) / Zarar (-) |
2015-16 | 132,1 | 151,4 | -19,3 |
2016-17 | 154,7 | 160,9 | -6,2 |
2017-18 | 183,3 | 190,4 | -7,1 |
2018-19 | 108,4 | 175,2 | -66,8 |
2019-20 | 66,2 | 146,1 | -79,9 |
2020-21 | 52,9 | 108,8 | -55,9 |
2021-22 | 65,4 | 123,7 | -58,3 |
2022-23 | 74,4 | 105,2 | -30,8 |
2023-24 | 194,1 | 205,7 | -11,6 |
2024-25 | 198,4 | 259,8 | -61,4 |
Toplam | 1.229,9 | 1.627,2 | -397,3 |
*
Bilançolarda Türk lirası olarak yer alan veriler, her sezonun 31 Mayıs
tarihindeki döviz kuru karşılığıyla tabloya işlenmiştir.
Galatasaray'ın zararı 391 milyon avro
Galatasaray 2023-24 sezonunda 41 milyon avroluk kâra ulaşsa da diğer 9 sezonda zarara uğramaktan kurtulamadı.
Gelirlerinin
toplamı 1 milyar 576 milyon avro, gider toplamı ise 1 milyar 966 milyon
avro olarak gerçekleşen sarı-kırmızıların 10 sezonluk tablosu şöyle:
GALATASARAY GELİR-GİDER TABLOSU (milyon €) |
Sezon | Gelir | Gider | Kar (+) / Zarar (-) |
2015-16 | 164,8 | 191,6 | -26,8 |
2016-17 | 94,5 | 169,4 | -74,9 |
2017-18 | 120,8 | 174,6 | -53,8 |
2018-19 | 167,7 | 181,8 | -14,1 |
2019-20 | 123,8 | 149,9 | -26,1 |
2020-21 | 64,3 | 123,2 | -58,9 |
2021-22 | 70,2 | 113,3 | -43,1 |
2022-23 | 88,9 | 144,7 | -55,8 |
2023-24 | 365,1 | 324,1 | 41 |
2024-25 | 315,9 | 393,9 | -78 |
Toplam | 1.576 | 1.966,5 | -390,5 |
*
Bilançolarda Türk lirası olarak yer alan veriler, her sezonun 31 Mayıs
tarihindeki döviz kuru karşılığıyla tabloya işlenmiştir.
Trabzonspor 320 milyon avro zararda
Trabzonspor da Beşiktaş gibi sezonların hiçbirinde gelir-gider dengesini sağlayamadı.
Bordo-mavili
kulüp, 732 milyon avroluk gelirine karşın 1 milyar 52 milyon avro
harcadı ve toplamda 320 milyon avroluk açık verdi.
Karadeniz kulübünün 10 yıllık gelir-gider tablosu şöyle:
TRABZONSPOR GELİR-GİDER TABLOSU (milyon €) |
Sezon | Gelir | Gider | Kar (+) / Zarar (-) |
2015-16 | 68,7 | 103,9 | -35,2 |
2016-17 | 64,6 | 94 | -29,4 |
2017-18 | 64,4 | 122,3 | -57,9 |
2018-19 | 71,6 | 83,4 | -11,8 |
2019-20 | 70,2 | 74,9 | -4,7 |
2020-21 | 53,6 | 75,9 | -22,3 |
2021-22 | 52,8 | 82,8 | -30 |
2022-23 | 72,7 | 119 | -46,3 |
2023-24 | 106,8 | 138,5 | -31,7 |
2024-25 | 106,3 | 157 | -50,7 |
Toplam | 731,7 | 1.051,7 | -320 |
*
Bilançolarda Türk lirası olarak yer alan veriler, her sezonun 31 Mayıs
tarihindeki döviz kuru karşılığıyla tabloya işlenmiştir.
Dört büyüklerin bonservis zararı 310,8 milyon avro
Bu
sezonki bonservis harcamalarıyla dikkati çeken dört büyükler, geride
kalan 10 sezonda toplamda 310,8 milyon avroluk zarar etti.
Kulüpler, futbolcu ihracatından 589,6 milyon avro kazanırken, ithal ettikleri futbolcular için 900,4 milyon avro ödedi.
Bu
kalemde en büyük açığı 115 milyon avro ile Galatasaray verdi.
Kulüplerin futbolcu alış ve satışlarının sezonlara göre mali tablosu
şöyle:
| DÖRT BÜYÜKLER BONSERVİS GELİR GİDER TABLOSU |
|
| Sezon | BEŞİKTAŞ | FENERBAHÇE | TRABZONSPOR | GALATASARAY |
| Gelir | Gider | Gelir | Gider | Gelir | Gider | Gelir | Gider |
| 2015-16 | 24,9 | 14,5 | 15,9 | 38 | 12,5 | 18,1 | 14,9 | 12,5 |
| 2016-17 | 12,4 | 7,8 | 6,9 | 4,3 | 5,1 | 14,7 | 13,4 | 18,7 |
| 2017-18 | 33,7 | 17,9 | 14,7 | 13,8 | 3,5 | 16 | 20,1 | 35,6 |
| 2018-19 | 12,5 | 10,8 | 27,9 | 18,1 | 13,4 | 2,2 | 25,8 | 26,4 |
| 2019-20 | 1,4 | 9,3 | 13,6 | 12,7 | 13,7 | 4,2 | 4,2 | 8 |
| 2020-21 | 1,8 | 1,9 | 16,7 | 15,6 | 8,7 | 13,5 | 2,6 | 1,7 |
| 2021-22 | 0,1 | 8 | 3,7 | 7,8 | 1,2 | 15,9 | 1 | 16,5 |
| 2022-23 | 11,1 | 20,3 | 20,8 | 37,8 | 18,2 | 19,4 | 7,6 | 42,9 |
| 2023-24 | 2,7 | 43,4 | 70,1 | 71,6 | 6,4 | 23,7 | 50 | 56,3 |
| 2024-25 | 1,9 | 22,3 | 38,4 | 72 | 6,4 | 40,5 | 29,7 | 65,7 |
| TOPLAM | 102,5 | 156,2 | 228,7 | 291,7 | 89,1 | 168,2 | 169,3 | 284,3 |
| Kâr (+) / Zarar (-) | -53,7 | -63 | -79,1 | -115 |
*
Bilançolarda Türk lirası olarak yer alan veriler, her sezonun 31 Mayıs
tarihindeki döviz kuru karşılığıyla tabloya işlenmiştir.
Bankalar Birliği anlaşması, amaca uygun değerlendirilemedi
Kulüp şirketlerinin 2021 mayıs ayı itibarıyla toplam borcu 12,1 milyar liraya, o dönemin kuruyla da 1,2 milyar avroya ulaştı.
Bu borcun yüzde 75’i (9,1 milyar lira) finansal borç yani banka borcuydu ve bunun önemli kısmı da döviz bazlıydı.
Türkiye
Bankalar Birliği, aynı yıl içinde kulüpleri ekonomik anlamda
rahatlatmak ve gelir gider dengesizliğini düzenlemek için 4 kulüple
anlaşma imzaladı.
Anlaşma gereğince
Fenerbahçe’nin 2,92 milyar, Beşiktaş’ın 2,89 milyar, Galatasaray’ın 2,22
milyar ve Trabzonspor’un 1,07 milyar liralık finansal borcu, ilk iki
yıl ana para ödemesiz 9 yıl vadeye yayıldı.
Anlaşma
Türk lirası üzerinden yapıldığı için kulüpler döviz kuru artışından da
etkilenmeyecekti. Öyle ki dönemin avro kuru 10 lirayken iki yıl içinde
30 lirayı aştı ve kulüp yöneticileri de (hatta taraftarları da )
borçları çok iyi zamanda Türk lirasına çevirdiklerini belirterek bunu
propagandalarında sıkça dile getirdi.
Bankalar
Birliği anlaşmasıyla kulüpler, özellikle kredinin ana para ödemesinin
olmadığı ilk 2 yılda ciddi manada toparlanması beklenirken deyim
yerindeyse soluğu futbolcu transferlerinde aldı.
Bunun
en bariz göstergesi, son 10 yılın ilk 6 yılında (2015-2021) bonservis
gelir gider dengesinde sadece 16 milyon avro açık veren kulüplerin,
Bankalar Birliği anlaşması sonrası geçen 4 sezonda toplam 294,8 milyon
avro açık vermesi oldu.
Bir başka
deyişle kulüpler, bankalara ödemeleri ötelendiği için neredeyse tüm
gelirlerini yüksek bedelli futbolcu transferlerine yatırdı.
İlk
iki senenin ardından kredilerin ana para ödemeleri başladı. Buna
ilaveten faizler de ciddi oranda arttı ve kulüpler bu kez anlaşmadan
çıkma gayretine düştü.
Sermaye
artırımları, hisse satışları, gayrı menkul kiralama/satma gibi
eylemlerle nakit akışı sağlamaya çalışan kulüpler içinde önce
Trabzonspor ardından da Galatasaray bankalara olan borcunu temizledi.
Mayıs
ayı sonu itibarıyla bankalara 3,62 milyar lira borcu bulunan Fenerbahçe
ile 3,04 milyar lira borcu olan Beşiktaş’ın da bu sezon içinde
borçlarını kapatması bekleniyor.
Gelinen noktada Bankalar Birliği anlaşmasının üzerinden dört yıl geçti ve sadece kulüplerin borçlu olduğu muhatap değişti.
Dört
yıl önce borçlarının yüzde 75’ini bankalara ödemekle yükümlü olan
kulüpler şimdi futbolculara, kulüplere ve menajerlere karşı borçlu
pozisyonda.
Dikkati çeken bir diğer
husus da gelirlerinin büyük kısmı Türk lirası olan ve bankalara karşı da
lira üzerinden sorumlu olan kulüpler, bundan sonra tamamen döviz
üzerinden borçlarını ödemek zorunda.
Toplam borç 50 milyar lirayı geçti
Dört büyüklerin toplam borcu, 31 Mayıs 2025 itibarıyla 50,3 milyar lirayı buldu.
Bu meblağın döviz karşılığı ise 1,13 milyar avro.
Kulüplerin futbol şubelerinde (şirketler) en fazla borç Galatasaray’da en az borç Trabzonspor’da bulunuyor.
Şirketlerin ilişkili taraflara (kulüp ve diğer bağlı şirketler) hariç borçları şöyle:
DÖRT BÜYÜKLERİN BORÇLARI |
31.05.2025 | milyar ₺ | milyon € |
GALATASARAY | 15,9 | 357,7 |
FENERBAHÇE | 13,7 | 310 |
BEŞİKTAŞ | 12,8 | 287,6 |
TRABZONSPOR | 7,9 | 178 |
Toplam | 50,3 | 1.133,3 |
*
Bilançolarda Türk lirası olarak yer alan veriler, her sezonun 31 Mayıs
tarihindeki döviz kuru karşılığıyla tabloya işlenmiştir.
Dört büyüklerin toplam vergi borcu 6,1 milyar lira
Beşiktaş,
Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor şirketlerinin, devlete olan SGK
ve vergi borçları toplamı 6,1 milyar liranın üzerinde bulunuyor.
Bu kalemde en az borçlu olan kulüp konumunda Fenerbahçe yer alırken en fazla borç Trabzonspor'a ait.
DÖRT BÜYÜKLER FUTBOL ŞUBE VERGİ BORÇLARI (31.05.2025 / ₺) |
|
|
FENERBAHÇE | 1.026.149.665 |
|
BEŞİKTAŞ | 1.089.883.395 |
|
GALATASARAY | 1.864.973.457 |
|
TRABZONSPOR | 2.146.896.630 |
|
Toplam | 6.127.903.147 |
|
TFF’nin harcama limitleri de kulüpleri durduramıyor
Türkiye
Futbol Federasyonu (TFF), denk bütçe oluşturarak kulüplerin ekonomik
durumunu sürdürebilir hale getirmesi amacıyla 2019-20 sezonu itibarıyla
her kulübe harcama limiti kısıtlaması getirdi.
TFF’nin bu kısıtlamasına rağmen dört büyüklerin her sezon zarar etmeye devam etmesi dikkati çekiyor.
Her
kulübün son 3 sezonundaki gelir ve giderlerini inceleyen federasyon
yetkilileri, takımların yeni sezonda futbolcu, antrenör ve menajerlere
yapılacak ödemelerin tavan noktasını belirliyor.
Bu tutarlar her sezon öncesi TFF’nin resmi internet sitesinden kamuoyuyla da paylaşılıyor.
Talimata
göre bonservis gelir-gider farkları, şirketlerin sermaye artırımları ve
kazanılacak UEFA para ödülleri sonrası bu limitler güncelleniyor ama bu
güncellemeler kamuoyuyla paylaşılmıyor.
Bu
sebeple de TFF’nin sezon başında açıkladığı limitlerle, sezon sonunda
kulüplerin açıkladığı gelir-gider tablosu arasındaki ciddi farklar göze
çarpıyor.
Örneğin 2024-25 sezonu başlarken TFF'nin duyurduğu takım harcama limitlerinde dört büyüklerin toplam bütçesi 10,2 milyar lira.
Kulüplerin aynı sezona dair mali tablosuna baktığımızdaysa yapılan harcama 19,4 milyar lira.
Dört
kulübün sezon başı açıklanan harcama limitleri ve sezon sonu mali
tablolarındaki futbolcu, antrenör ve menajer ücret giderleri şöyle:
HARCAMA LİMİTLERİ 2024-25 / (milyar ₺) |
|
Kulüpler | Sezon başı açıklanan limit | Sezon sezonu mali tablo |
|
|
BEŞİKTAŞ | 1,8 | 4,5 |
|
FENERBAHÇE | 3,2 | 5,5 |
|
GALATASARAY | 3,4 | 6,8 |
|
TRABZONSPOR | 1,8 | 2,6 |
|
Toplam | 10,2 | 19,4 |
