Ziraat Türkiye Kupası bu akşam sahibini bulacak. Galatasaray ile Trabzonspor, Gaziantep Stadı'nda karşı karşıya gelecek. Zorlu mücadele saat 20.45'te başlayacak.
Futbolda Ziraat Bankasının sponsorluğunda düzenlenen 63. Türkiye Kupası, Trabzonspor ile Galatasaray arasında bu akşam Gaziantep Stadı'nda yapılacak final maçıyla sahibini bulacak.
Türkiye Futbol Federasyonu tarafından 1962-1963'ten itibaren düzenlenen
Türkiye Kupası, 1980-1981 sezonu itibarıyla Federasyon Kupası adı
altında oynanmaya başladı. Organizasyonun adı 1992-1993 sezonundan
itibaren yeniden Türkiye Kupası olarak değiştirildi.
Kupada geçen sezon İstanbul'da oynanan finalde Beşiktaş, Trabzonspor'u 3-2 yenerek mutlu sona ulaştı.
Trabzonspor 16 kez final oynadı, 9 kez kupayı kazandı
Trabzonspor, daha önce 16 kez final oynadığı Türkiye Kupası'nda 9 kez şampiyon oldu.
Bordo-mavili takım, kupada 1976-1977, 1977-1978, 1983-1984, 1991-1992,
1994-1995, 2002-2003, 2003-2004, 2009-2010 ve 2019-2020 sezonlarında
mutlu sona ulaştı.
Trabzonspor, 1974-1975, 1975-1976, 1984-1985,
1989-1990, 1996-1997, 2012-2013 ve 2023-2024 sezonundaki finallerde ise
kupayı kaybetti.
Rekorlar Galatasaray'da
Türkiye Kupası tarihinde rekorlar Galatasaray'ın elinde bulunuyor.
Sarı-kırmızılı ekip organizasyonda daha önce 23 kez final oynarken, 18 kez kupayı müzesine götürmeyi başardı.
Kupayı en çok kazanan takım olan Galatasaray, organizasyonun ilk 4
senesinde de kupayı kimseye kaptırmayarak bu alanda da rekora sahip.
Sarı-kırmızılı ekip, organizasyonun ilk kez düzenlendiği 1962-1963
sezonu ile 1963-1964, 1964-1965, 1965-1966, 1972-1973, 1975-1976,
1981-1982, 1984-1985, 1990-1991, 1992-1993, 1995-1996, 1998-1999,
1999-2000, 2004-2005, 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016 ve 2018-2019
sezonlarında kupanın sahibi oldu.
16 ayrı takım kazandı
Türkiye Kupası'nı, 62 yıllık geçmişinde şimdiye dek 16 ayrı takım müzesine götürdü.
Kupada şimdiye dek Galatasaray 18, Beşiktaş 11, Trabzonspor 9,
Fenerbahçe 7, Altay, MKE Ankaragücü, Göztepe, Gençlerbirliği ve
Kocaelispor ikişer, Eskişehirspor, Bursaspor, Sakaryaspor, Kayserispor,
Konyaspor, Akhisarspor ve Sivasspor da birer kez mutlu sona ulaştı.
24 ayrı takım final oynadı
Türkiye Kupası'nda daha önce 24 ayrı takım finallerde mücadele ederken, bunlardan 16'sı en az 1 kez kupa sevinci yaşadı.
Finale yükselip de kupayı şimdiye dek hiç kazanamayan takımlar ise eski
ismi İstanbul Büyükşehir Belediyespor olan RAMS Başakşehir (3 kez),
Adana Demirspor, Boluspor, Mersin İdmanyurdu, Samsunspor, Antalyaspor,
Kayseri Erciyesspor ve Alanyaspor.
Bunun yanı sıra Kocaelispor 2, Sakaryaspor, Konyaspor ve Sivasspor ise oynadığı tek finalde kupayı kazanma başarısını gösterdi.
Hükmen galibiyet ve kurayla gelen kupalar
Türkiye Kupası'nın 62 yıllık geçmişinde kupalar birer kez hükmen galibiyet ve kura sonucu sahiplerini buldu.
1963-1964
sezonunda Galatasaray ile Altay arasında yapılan final maçının ilki 0-0
sonuçlandı. Rövanş maçına Altay'ın çıkmaması üzerine Türkiye Futbol
Federasyonu karşılaşmayı 3-0 Galatasaray lehine tescil etti. Böylece
kupa finalleri tarihinde ilk kez kupanın sahibi hükmen galibiyet sonucu
belirlendi.
Öte yandan, 1966-1967
sezonunda Altay ile Göztepe arasında yapılan final maçı 2-2 bitti.
Kupayı kura atışı sonucu Altay müzesine götürürken, organizasyon
tarihinde yeni bir ilk gerçekleşti.
Uzatmalarda gülenler
Türkiye Kupası şimdiye dek 8 kez uzatma dakikalarının sonuçlarına göre havaya kaldırıldı.
Göztepe,
1968-1969 sezonundaki çift maçlı finalde Galatasaray'ı, 1-0 yendiği
maçın rövanşında uzatmada 1-1'lik skorla saf dışı bıraktı.
Tek
maçlı finallerde ise 1983-1984 sezonunda Trabzonspor, Beşiktaş'ı 2-0,
1990-1991 sezonunda Galatasaray, MKE Ankaragücü'nü 3-1, 1999-2000'de
Galatasaray, Antalyaspor'u 5-3, 2005-2006'da Beşiktaş, Fenerbahçe'yi
3-2, 2006-2007'de Beşiktaş, bu kez Kayseri Erciyesspor'u 1-0,
2021-2022'de de Sivasspor, Kayserispor'u 3-2 yenerek uzatmalarda kupaya
uzandı.
1995-1996 sezonunda ise
Galatasaray, ilk maçta 1-0 yendiği Fenerbahçe ile rövanşı Kadıköy'de
oynadı. Normal süresi 1-0 Fenerbahçe'nin üstünlüğüyle kapanan maçın
uzatma bölümünde 1 gol atan Galatasaray, ilk maçtaki avantajıyla kupayı
kazanmayı bildi.
Penaltılarla kazanılan kupalar
Türkiye Kupası'nda şimdiye dek 5 takım, 6 kez kupayı penaltı atışları sonucu müzesine götürdü.
Galatasaray
ile Trabzonspor arasındaki 1975-1976 sezonunda finalin her iki maçı da
tarafların 1-0 galibiyetiyle sona erince, penaltı atışlarına geçildi.
Seri penaltı atışları sonucu rakibini 5-4 yenen Galatasaray, kupayı
kazandı.
1997-1998 sezonunda ise
Beşiktaş ile Galatasaray finalde karşı karşıya geldi ve her iki maç da
1-1 berabere sonuçlandı. Seri penaltı atışları sonucu rakibine 5-3
üstünlük sağlayan siyah-beyazlılar, mutlu sona ulaşan ekip oldu.
Kupayı,
2000-2001 sezonunda penaltı atışlarıyla Gençlerbirliği kazandı.
Fenerbahçe ile Kayseri'de karşılaşan Ankara ekibi, 2-2 sona eren normal
süre ve uzatma dakikalarının ardından seri penaltı atışlarıyla rakibine
6-3 üstünlük kurarak kupayı müzesine götürdü.
Türkiye
Kupası'nın 2007-2008 sezonundaki sahibi de penaltılarla belirlendi.
Kayserispor ile Gençlerbirliği finalde Bursa'da karşılaşırken normal
süresi ve uzatma bölümü 0-0 biten maçta gülen taraf 11-10'luk seri
penaltı atışları sonucu Kayserispor oldu.
2010-2011
sezonunda Beşiktaş, İstanbul Büyükşehir Belediyespor'u Kayseri'deki
finalde penaltılarla geçerek kupaya uzandı. Normal süresi ve uzatmaları
2-2 biten maçta siyah-beyazlılar, penaltı atışları sonucu 4-3'lük
sonuçla kupayı kaldırdı.
Kupa,
2016-2017 sezonunda da penaltılar sonucunda sahibini buldu. Atiker
Konyaspor ile Medipol Başakşehir arasında Eskişehir'de oynanan finalin
normal süresi ve uzatma bölümü 0-0 tamamlandı. Atiker Konyaspor seri
penaltılarda rakibine 4-1 üstünlük sağlayarak kupayı müzesine taşıdı.
En ilginç final
Türkiye Kupası tarihindeki en ilginç finallerin başında, 1991-1992 sezonunda yapılan Trabzonspor-Bursaspor eşleşmesi geliyor.
Bursa'da yapılan finalin ilk maçını 3-0 kazanan yeşil-beyazlılar, rövanş için Trabzon'a büyük avantajla gitti.
Hüseyin
Avni Aker Stadı'ndaki rövanşı bordo-mavili ekip 5-1 kazanarak,
organizasyon tarihindeki en ilginç final sonrası kupayı müzesine
götürdü.
En farklı skorlu finaller
Kupadaki finallerde şimdiye dek en farklı skorlu galibiyeti Gençlerbirliği elde etti.
Başkent
takımı, 1986-1987 sezonunda Eskişehirspor ile Ankara'da yaptığı ilk
maçı 5-0 kazanarak, 62 yıllık Türkiye Kupası geçmişinde finallerde en
farklı skora ulaştı.
1991-1992
sezonunda Trabzonspor, evindeki rövanş maçında Bursaspor'u 5-1,
2004-2005 sezonundaki finalde ise Galatasaray, Fenerbahçe'yi aynı skorla
yendi.
Bu arada, 2001-2002 sezonunda
Kocaelispor, Beşiktaş'ı Bursa'daki finalde, 2003-2004'te Trabzonspor,
Gençlerbirliği'ni İstanbul'daki finalde, 2011-2012'de de Fenerbahçe,
Bursaspor'u Ankara'daki finalde aynı sonuçla 4-0 yenerek, tarihi
skorlara imza attı.
Öte yandan, Türkiye
Kupası'nın en gollü final karşılaşması, 1999-2000 sezonunda Galatasaray
ile Antalyaspor arasında oynandı. Diyarbakır'da oynanan final maçının
normal ve uzatma bölümü 2-2 beraberlikle tamamlandı. Uzatmaların başında
kalesinde bir gol gören Galatasaray, üst üste 3 gol atarak rakibini 5-3
yendi ve kupayı müzesine götürdü.
"Duble" yapanlar
Türkiye Kupası'nın 62 yıllık geçmişinde, 15 sezonda kupayı müzesine götüren ekip aynı zamanda lig şampiyonluğunu da kazandı.
Galatasaray
1962-1963, 1972-1973, 1992-1993, 1998-1999, 1999-2000, 2014-2015 ve
2018-2019'da, Fenerbahçe 1967-1968, 1973-1974 ve 1982-1983'te, Beşiktaş
1989-1990, 2008-2009 ve 2020-2021'de, Trabzonspor da 1976-1977 ve
1983-1984 sezonlarında hem lig şampiyonluğu hem de kupa zaferi yaşadı.
Bu
sezon Süper Lig'de son 3 haftaya 8 puanlık avantajla giren Galatasaray,
Türkiye Kupası'nda da final oynayarak çifte kupa kazanma şansını
sürdürüyor.
Üst üste en çok şampiyonluk Galatasaray'ın
Türkiye
Kupası tarihinde üst üste en çok şampiyonluk yaşayan ve aynı zamanda
kupayı en çok müzesine götüren ekip Galatasaray oldu.
Sarı-kırmızılı ekip, 1963-1966 yıllarında art arda 4 kez kupayı kazanma başarısını gösterdi.
Bu
arada, Galatasaray 1963-1966, Trabzonspor da 1975-1978 yıllarında üst
üste 4 kez final oynayarak, art arda en çok finale çıkan ekip ünvanı
aldı.
Tüm maçlarını kazanarak şampiyon olanlar
Türkiye Kupası tarihinde sadece 4 sezonda kupayı kaldıran takımlar, bütün maçlarını kazanarak bu zafere ulaştı.
Yalnızca
90 dakika sonuçlarına göre yapılan değerlendirmede, 1985-1986 sezonunda
Bursaspor 5'te 5, 1988-1989'da Beşiktaş 10'da 10, 1989-1990'da yine
Beşiktaş 4'te 4 ve 2002-2003'te Trabzonspor, 5'te 5 yaparak kupayı
müzelerine götürdü.
Hem futbolcu hem antrenör olarak kazananlar
Türkiye Kupası tarihinde 12 isim, hem futbolculuk hem de teknik adamlık kariyerinde kupayı kaldırma başarısını yaşadı.
Altaylı
Ayfer Elmastaşoğlu 1967'de futbolcu, 1980'de antrenör, Galatasaraylı
Fatih Terim, 1976, 1982, 1985'te oyuncu, 1999, 2000 ve 2019'da antrenör;
Galatasaraylı Gheorghe Hagi 1999 ve 2000'de futbolcu, 2005'te antrenör;
Mustafa Denizli 1980'de Altay'da oyuncu, 1991'de Galatasaray'da ve
2009'da Beşiktaş'ta antrenör; Trabzonsporlu Şenol Güneş 1977, 1978 ve
1984'te oyuncu, 1995 ve 2010'da antrenör; Yılmaz Gökdel 1964, 1965 ve
1966'da Galatasaray'da oyuncu, 1981'de de MKE Ankaragücü'nde teknik
adam; Tayfur Havutçu 1997'de Kocaelispor, 1998 ve 2006'da Beşiktaş'ta
futbolcu, 2011'de Beşiktaş'ta teknik direktör; Hamza Hamzaoğlu
Galatasaray'da 1993'de futbolcu, 2015'te antrenör; Okan Buruk
Galatasaray'da 1993, 1996, 1999 ve 2000'de, Beşiktaş'ta da 2006'da
futbolcu, 2018'de Akhisarspor'da teknik direktör; Sergen Yalçın
Beşiktaş'ta 1994 ve 2006'da, Galatasaray'da da 2000'de futbolcu, 2021'de
de Beşiktaş'ta teknik adam; Rıza Çalımbay 1993-1994'te Beşiktaş'ta
futbolcu, 2021-2022'de de Sivasspor'da teknik direktör, Serdar
Topraktepe de 1997-1998'de Beşiktaş ve 2001-2002'de Kocaelispor'da
futbolcu, 2023-2024'te de Beşiktaş'ta teknik direktör olarak kupayı
kaldırdı.
Futbolcu olarak
Trabzonspor'da 1994-1995, 2002-2003 ve 2003-2004, Beşiktaş'ta 2010-2011
sezonunda Türkiye Kupası'nı kazanan Fatih Tekke, yarınki maçta teknik
adam olarak kazanmaya çalışacak.
3 farklı takımla final oynayanlar
Kupa geçmişinde bazı futbolcular 3 ayrı takımın formasıyla finalde mücadele etti.
Bu oyuncular şunlar:
Halil İbrahim Eren: Boluspor, MKE Ankaragücü, Gençlerbirliği.
Hasan Vezir: Fenerbahçe, Trabzonspor, Galatasaray.
Rade Zalad: MKE Ankaragücü, Eskişehirspor, Beşiktaş.
Sinan Turhan: Adana Demirspor, Galatasaray, Sakaryaspor.
Cihan Haspolatlı: Kocaelispor, Galatasaray, İstanbul Büyükşehir Belediyespor.
Mehmet Aurelio: Trabzonspor, Fenerbahçe, Beşiktaş.
Burak Yılmaz: Beşiktaş, Trabzonspor, Galatasaray.
Emre Belözoğlu: Galatasaray, Fenerbahçe, Medipol Başakşehir.
Mustafa Pektemek: Medipol Başakşehir, Alanyaspor, Kayserispor.
En çok kupa kazanan teknik adamlar
Teknik
direktör olarak en çok Türkiye Kupası şampiyonluğu yaşayan isimler
Ahmet Suat Özyazıcı, Gündüz Kılıç, Fatih Terim ve Aykut Kocaman.
Özyazıcı,
Trabzonspor ile 1977, 1978 ve 1984'te, Gündüz Kılıç, Galatasaray ile
1963, 1965 ve 1966'da, Fatih Terim de sarı-kırmızılı ekip ile 1999, 2000
ve 2019'da üçer kez kupayı kaldırdı. Aykut Kocaman ise 2011 ve 2012'de
Fenerbahçe, 2017'de de Atiker Konyaspor ile mutlu sona ulaştı.
Bu
arada, yabancı teknik adamlar içinde Beşiktaş'ın başında İngiliz Gordon
Milne 1989 ve 1990'da, Fransız Jean Tigana da 2006 ve 2007'de kupayı
kazanma başarısı gösterdi.
Finalistler ve kupa sayıları
Türkiye Kupası'nın 62 yıllık geçmişinde finale yükselen takımlar ve kazandıkları kupa sayıları şöyle:
| Takımlar | Final | Kupa |
| Galatasaray | 23 | 18 |
| Beşiktaş | 17 | 11 |
| Trabzonspor | 16 | 9 |
| Fenerbahçe | 18 | 7 |
| Altay | 7 | 2 |
| MKE Ankaragücü | 5 | 2 |
| Gençlerbirliği | 5 | 2 |
| Göztepe | 3 | 2 |
| Kocaelispor | 2 | 2 |
| Bursaspor | 6 | 1 |
| Eskişehirspor | 4 | 1 |
| Akhisarspor | 2 | 1 |
| Kayserispor | 2 | 1 |
| Sakaryaspor | 1 | 1 |
| Konyaspor | 1 | 1 |
| Sivasspor | 1 | 1 |
| Medipol Başakşehir | 3 | - |
| Adana Demirspor | 1 | - |
| Boluspor | 1 | - |
| Mersin İdmanyurdu | 1 | - |
| Samsunspor | 1 | - |
| Antalyaspor | 1 | - |
| Kayseri Erciyesspor | 1 | - |
| Alanyaspor | 1 | - |
Türkiye Kupası finalleri
Türkiye Kupası'nı şimdiye dek kazanan takımlar, sezonlara göre finallerdeki rakipleri ve maç sonuçları şöyle:
| Sezon | Kazanan | Finalist | 1. Maç | 2. Maç | |
| 1962-63 | Galatasaray | Fenerbahçe | 2 - 1 | 2 - 1 | |
| 1963-64 | Galatasaray | Altay | 0 - 0 | 3 - 0 | Hükmen |
| 1964-65 | Galatasaray | Fenerbahçe | 0 - 0 | 1 - 0 | |
| 1965-66 | Galatasaray | Beşiktaş | 1 - 0 | | |
| 1966-67 | Altay | Göztepe | 2 - 2 | | Kurayla |
| 1967-68 | Fenerbahçe | Altay | 2 - 0 | 0 - 1 | |
| 1968-69 | Göztepe | Galatasaray | 1 - 0 | 1 - 1 | Uzatmada |
| 1969-70 | Göztepe | Eskişehirspor | 1 - 2 | 3 - 1 | |
| 1970-71 | Eskişehirspor | Bursaspor | 0 - 1 | 2 - 0 | |
| 1971-72 | Ankaragücü | Altay | 0 - 0 | 3 - 0 | |
| 1972-73 | Galatasaray | Ankaragücü | 3 - 1 | 1 - 1 | |
| 1973-74 | Fenerbahçe | Bursaspor | 0 - 1 | 3 - 0 | |
| 1974-75 | Beşiktaş | Trabzonspor | 0 - 1 | 2 - 0 | |
| 1975-76 | Galatasaray | Trabzonspor | 0 - 1 | 1 - 0 | 5-4 (Penaltılar) |
| 1976-77 | Trabzonspor | Beşiktaş | 1 - 0 | 0 - 0 | |
| 1977-78 | Trabzonspor | A.Demirspor | 3 - 0 | 0 - 0 | |
| 1978-79 | Fenerbahçe | Altay | 1 - 2 | 2 - 0 | |
| 1979-80 | Altay | Galatasaray | 1 - 0 | 1 - 1 | |
| 1980-81 | Ankaragücü | Boluspor | 2 - 1 | 0 - 0 | |
| 1981-82 | Galatasaray | Ankaragücü | 3 - 0 | 1 - 2 | |
| 1982-83 | Fenerbahçe | Mersin İ.Y. | 2 - 1 | 2 - 0 | |
| 1983-84 | Trabzonspor | Beşiktaş | 2 - 0 | | Uzatmada |
| 1984-85 | Galatasaray | Trabzonspor | 2 - 1 | 0 - 0 | |
| 1985-86 | Bursaspor | Altay | 2 - 0 | | |
| 1986-87 | Gençlerbirliği | Eskişehirspor | 5 - 0 | 1 - 2 | |
| 1987-88 | Sakaryaspor | Samsunspor | 2 - 0 | 1 - 1 | |
| 1988-89 | Beşiktaş | Fenerbahçe | 1 - 0 | 2 - 1 | |
| 1989-90 | Beşiktaş | Trabzonspor | 2 - 0 | | |
| 1990-91 | Galatasaray | Ankaragücü | 3 - 1 | | Uzatmada |
| 1991-92 | Trabzonspor | Bursaspor | 0 - 3 | 5 - 1 | |
| 1992-93 | Galatasaray | Beşiktaş | 1 - 0 | 2 - 2 | |
| 1993-94 | Beşiktaş | Galatasaray | 0 - 0 | 3 - 2 | |
| 1994-95 | Trabzonspor | Galatasaray | 3 - 2 | 1 - 0 | |
| 1995-96 | Galatasaray | Fenerbahçe | 1 - 0 | 1 - 1 | Uzatmada |
| 1996-97 | Kocaelispor | Trabzonspor | 1 - 1 | 1 - 0 | |
| 1997-98 | Beşiktaş | Galatasaray | 1 - 1 | 1 - 1 | 5-3 (Penaltılar) |
| 1998-99 | Galatasaray | Beşiktaş | 0 - 0 | 2 - 0 | |
| 1999-00 | Galatasaray | Antalyaspor | 5 -3 | | Uzatmada |
| 2000-01 | Gençlerbirliği | Fenerbahçe | 2 - 2 | | 6-3 (Penaltılar) |
| 2001-02 | Kocaelispor | Beşiktaş | 4 - 0 | | |
| 2002-03 | Trabzonspor | Gençlerbirliği | 3 - 1 | | |
| 2003-04 | Trabzonspor | Gençlerbirliği | 4 - 0 | | |
| 2004-05 | Galatasaray | Fenerbahçe | 5 - 1 | | |
| 2005-06 | Beşiktaş | Fenerbahçe | 3 - 2 | | Uzatmada |
| 2006-07 | Beşiktaş | K.Erciyesspor | 1 - 0 | | Uzatmada |
| 2007-08 | Kayserispor | Gençlerbirliği | 0 - 0 | | 11-10 (Penaltılar) |
| 2008-09 | Beşiktaş | Fenerbahçe | 4 - 2 | | |
| 2009-10 | Trabzonspor | Fenerbahçe | 3 - 1 | | |
| 2010-11 | Beşiktaş | İBB Spor | 2 - 2 | | 4-3 (Penaltılar) |
| 2011-12 | Fenerbahçe | Bursaspor | 4 - 0 | | |
| 2012-13 | Fenerbahçe | Trabzonspor | 1 - 0 | | |
| 2013-14 | Galatasaray | Eskişehirspor | 1 - 0 | | |
| 2014-15 | Galatasaray | Bursaspor | 3 - 2 | | |
| 2015-16 | Galatasaray | Fenerbahçe | 1 - 0 | | |
| 2016-17 | Konyaspor | Medipol Başakşehir | 0 - 0 | | 4-1 (Penaltılar) |
| 2017-18 | Akhisarspor | Fenerbahçe | 3 - 2 | | |
| 2018-19 | Galatasaray | Akhisarspor | 3 - 1 | | |
| 2019-20 | Trabzonspor | Alanyaspor | 2 - 0 | | |
| 2020-21 | Beşiktaş | Antalyaspor | 2 - 0 | | |
| 2021-22 | Sivasspor | Kayserispor | 3-2 | | Uzatmada |
| 2022-23 | Fenerbahçe | RAMS Başakşehir | 2-0 | | |
| 2023-24 | Beşiktaş | Trabzonspor | 3-2 | | |
